Więźba dachowa to konstrukcja nośna dachu, przenosząca obciążenia z połaci na ściany. Dobór właściwego drewna, wilgotności i wymiarów przekrojów ma bezpośredni wpływ na trwałość i bezpieczeństwo całego budynku. Poniżej praktyczny przewodnik dla wykonawcy i inwestora.
Drewno: C24 KD-18%, świerk lub sosna skandynawska. Impregnacja ciśnieniowa UC3 — łaty i kontrłaty. Certyfikat CE EN 14081 — każda dostawa.
Gatunki drewna do więźby — porównanie
| Gatunek | Klasa | Gęstość | Twardość | Naturalna trwałość |
|---|---|---|---|---|
| Świerk skandynawski | C24 KD | 430 kg/m³ | niska | klasa 4 (mała) |
| Sosna skandynawska | C24 KD | 520 kg/m³ | średnia | klasa 3–4 |
| Modrzew europejski | C24 | 590 kg/m³ | wysoka | klasa 3 (naturalna) |
| KVH (klejone na mikrowczepy) | S10/C24 | 440 kg/m³ | niska | jak świerk |
| BSH GL24 (klejone warstwowo) | GL24 | 430 kg/m³ | niska | jak świerk |
Elementy więźby — wymiary i zastosowania
Krokwie Krokwie
Elementy skośne tworzące połać dachową. Wymiar zależy od rozpiętości, kąta dachu i obciążenia śniegiem wg projektu konstrukcyjnego. Typowe przekroje:
| Rozpiętość krokwi | Wymiar przekroju | Rozstaw |
|---|---|---|
| do 3,5 m | 45×145 mm C24 | co 600–900 mm |
| 3,5–4,5 m | 45×170 mm C24 | co 600 mm |
| 4,5–5,5 m | 45×195 mm C24 | co 600 mm |
| > 5,5 m | KVH lub BSH GL24 | indywidualnie |
Murłaty i belki stropowe Murłaty i belki
Murłata to poziomy element oparty na ścianie, do którego mocuje się krokwie. Belki stropowe przenoszą obciążenie stropu. Oba wymagają impregnacji lub kontaktu przez izolację z murem.
- standardowy wymiar 12×14 lub 14×14 cm
- impregnacja zanurzeniowa lub ciśnieniowa UC3
- łączenie na długości wg projektu
- kontakt z murem wymaga izolacji papa/styropian
- wiercenie przy montażu kotwi — precyzja
Łaty i kontrłaty dachowe Łaty impregnowane
Łaty to poziome elementy do których mocuje się pokrycie dachowe. Kontrłaty tworzą szczelinę wentylacyjną między poszyciem a pokryciem. Bezwzględnie impregnowane ciśnieniowo UC3 — narażone na wilgoć z kondensacji.
- gotowe do montażu — brak impregnacji własnej
- precyzyjnie wymiarowane, strugane
- wyższy koszt niż łata surowa
- zielony/brązowy kolor impregnatu
Normy i certyfikaty — co sprawdzić przy odbiorze
Każde drewno konstrukcyjne w klasie C16–C30 powinno posiadać certyfikat CE wg normy EN 14081 wydany przez niezależną jednostkę notyfikowaną. To obowiązek prawny przy budowie obiektów budowlanych. W Składzie Drewna Legionowo każda dostawa jest z certyfikatem.
Na co zwrócić uwagę przy odbiorze drewna:
- Stempel klasy — wytłoczony lub nadruk na każdej krawędzi: klasa C24, oznaczenie tartaku, data produkcji
- Wilgotność — KD18 oznacza suszenie komorowe do 18%. Sprawdź wilgotnościomierzem przy odbiorze
- Prostoliniowość — ugięcie max 4 mm/m dla krokwi i belek nośnych
- Sęki — w C24 sęki są dopuszczalne, ale ograniczone normą EN 1310
Impregnacja więźby — kiedy i czym
| Element | Klasa użytkowania | Wymagana impregnacja | Produkt |
|---|---|---|---|
| Łaty i kontrłaty | UC3 (zewnątrz, bez kontaktu z gruntem) | Ciśnieniowa — obowiązkowa | UC3 fabryczna |
| Murłata | UC3 lub UC4 | Zanurzeniowa lub ciśnieniowa | Remmers IG-10 |
| Krokwie, płatwie | UC1 (sucho po wbudowaniu) | Niekonieczna, zalecana | Remmers IG-10 + Pflege-Öl |
| Belki stropowe | UC1 | Niekonieczna | opcjonalnie |